Arxiu del mes: abril 2012

Comence eth lunfèrn der estiu

dimarts , 10/04/2012

Era sason d’esquí baishe es persianes. Eth vilatge de Baqueira-Beret a sauvat er iuèrn, coma ua des estacions qu’a obtiengut mielhors estadistiques, dempús de nheuades fòrça concrètes e localizades en pindanga, jornades d’heired e vent siberian, e ua Setmana Santa –damb es montanhes ben blanques–  plia aigua.

Es nautes temperatures e era crisi economica predien ua tempsada de torisme de nhèu dolenta e hloisha ath long de toti es Pirinèu adès d’alugar es prumèrs telesères. Sòrt der heired a compdar d’an nau, a on es minimes dancèren entre quinze e vint  grads negatius pendent fòrça dies. A més, eth temporau de nheuades continuades des darrères setmanes an reactivat eth torisme de cara a Setmana Santa. Autan a ploigut fòrça, i a agut jorns en qu’a hèt un solei de mejans de junhsèga –aumens ère de besonh era crema– ; coma eth passat diuendres o aguest deluns. Mès, ara qué mos demore?

Era coa der atur s’alongarà pera estacionalizacion toristica qu’enes darrèrs ans s’a accentuat pera arribada a cistelhades de grups otelèrs damb capitau estrangèr enes còtes mès nautes. Certaments, era estacion d’esquí  se trape laguens dera mèrca toristica Val d’Aran quan non tot eth país aranés gaudís des madeishi ventatges. Donques es vesins de Baish e Mijaran non an eth forfait de bon prètz coma es qui viuen de Betren tà naut –a non èster que trabalhen ena administracion publica–.

Son molti es uets que deishe Baqueira-Beret a despiet d’aumplir era Val de toristes en iuèrn e es pòches d’inversors estrangèrs de sòs. Mès, qué passe damb es vesins e comerçants aranesi qu’ara guarden coma eth sòn principau motor economic s’amòrte e damb era arribada dera calor non se poden replaçar per ua dolenta gestion toristica?

‘Aran In Edit’, ETH documentau sus eth freeride aranés

dijous, 5/04/2012

Eth passat dimèrcles se presentèc eth trailer d’Aran In Edit, un documentau sus eth freeride dera Val d’Aran. Aguest tast deth setau art aguec lòc en Refugi Rosta  de Salardú e La Luna  d’Arties. Enes dues cites, es bastisses s’aumpliren coma jamès. Donques aguesta produccion deth director aranés Nil Torremocha ei fòrça demorada per toti es vesins dera Val.

“Ei ua pellicula d’esquí a trauèrs des vivéncies des riders” explique Torremocha, qui dempús de mès de 75 ores ath darrèr dera camèra, e d’autes longues d’edicion que l’e demoren, destaque que “volem promòir era Val d’Aran e potenciar eth freeride en Euròpa e Espanha”. Eth flim serà present en disparièrs hestivaus internacionaus coma es de Torelló, Saint Lary e Vitoria. A més, tanben viatjarà as Estats Units entà competir damb es qui mès chuc trèn d’aguesta varianta: “encara qu’ajam un pressupòst mès baish, a nivèu qualitatiu mos apropam fòrça” remèrque Torremocha.

Era Val non destaque per auer nombrosi directors de cine, ne artistes d’autes disciplines. Ei ua sòrt compdar damb emprenedors creatius coma Nil entà auer un reconeishement mès enlà des pistes d’esquí –que tanben an eth sòn valer–. Mès, ena diuersitat de recorsi  s’amague era riquesa d’un país.

Peth moment, sonque podem compdar es dies enquiath mes de noveme tà auer eth plaser de vèir Aran In Edit, en tot desirar qu’es americans se queden damb era boca dubèrta.

Coneish mès ahèrs sus era presentacion deth trailer (skiamos magazine) (jornalet)

Imatge dera presentacion deth trailer en La Luna d’Arties

Mejans entath futur, aué!

diumenge, 1/04/2012

Aguesta dimenjada a neishut un mejan de comunicacion en occitan que daurís ua naua pòrta entà er aranés. Eth Jornalet ei un diari digitau d’informacion generau ath long de tota Occitania. Era Val d’Aran ei representada per disparièrs collaboradors e era constant susvelha deth jornalista Ferriòl Macip, qui aguesta setmana se definie en Meddia Aranés coma un “gran amorós” deth país aranés.

Era data de lançament d’aguesta gaseta d’informacion non ei per edart. Aguest dissabte, Tolosa a acuelhut era grèva biennau pera lengua d’òc. Entre 30.000 (segontes era organizacion) e 25.000 (ditz era policia) persones gessèren ath carrèr en ua jornada reivincaditua –ua situacion excellenta entà dar a coneisher eth nau diari– que demòstre eth besonh sociau d’un mejan de comunicacion en aguesta lengua.

Deuant deth barrament de diaris de referéncia e forts grops de comunicacion, eth futur deth periodisme passe per bastir projèctes umils amiats entà un public fòrça definit. Ath delà d’açò, era incorporacion des nauères tecnologiques e hilats sociaus ei clau entà subervíue. A còp de uelh, Jornalet complís aguesti requisits en tot demorar ua longa vida.

Un aute supòrt en aranés. Non n’i a guaires. Mès anin-anan, se quen es frontères naturaus dera Val d’Aran entara difusion dera lengua, patrimoni e cultura. Hèt qu’a d’assegurar ua eréncia pròpia as generacions deth deman.

Fòrça sòrt Jornalet!